Co oznacza skrót All-on-X?
All-on-X to termin parasolowy, obejmujący całą rodzinę protokołów odbudowy pełnołukowej na implantach. Nazwa pochodzi z angielskiego „all teeth on X implants”, czyli „wszystkie zęby na X implantach”.
Litera X jest zmienną, zastępowaną konkretną liczbą:
- All-on-4, odbudowa całego łuku na czterech implantach
- All-on-6, odbudowa całego łuku na sześciu implantach
- All-on-8, odbudowa całego łuku na ośmiu implantach
Wszystkie te warianty służą temu samemu celowi, czyli przywróceniu pacjentowi stałego, nieruchomego uzębienia w miejsce brakujących zębów lub protezy ruchomej. Różnią się liczbą filarów, na których opiera się most protetyczny, a co za tym idzie, biomechaniką, wskazaniami i ceną.
Określenia „All-on-X” używa się wtedy, gdy mówimy o metodzie ogólnie, bez przesądzania, ile implantów będzie potrzebnych u konkretnego pacjenta. Ta liczba jest bowiem wynikiem diagnostyki, nie punktem wyjścia.
Skąd wzięła się ta koncepcja?
Fundamentem całej rodziny All-on-X jest protokół All-on-4, opracowany przez portugalskiego implantologa prof. Paulo Maló pod koniec lat 90. XX wieku i sformalizowany we współpracy z firmą Nobel Biocare na początku lat 2000.
Metoda odpowiadała na konkretny problem kliniczny. Pacjenci z bezzębiem lub zaawansowanymi brakami mieli zwykle także zanik kości wyrostka zębodołowego, szczególnie w odcinkach bocznych. W szczęce przeszkodą była opadająca zatoka szczękowa, w żuchwie nerw zębodołowy dolny. Klasyczna implantacja wymagała w takich przypadkach rozległej augmentacji kości, sinus liftu, długiego leczenia i wysokich kosztów. Wielu pacjentów rezygnowało, pozostając przy protezie ruchomej.
Rozwiązaniem okazało się strategiczne rozmieszczenie niewielkiej liczby implantów z wykorzystaniem kości, która u tych pacjentów jest zwykle najlepiej zachowana, czyli przedniego odcinka szczęki i żuchwy.
Protokół All-on-4 należy dziś do najlepiej udokumentowanych klinicznie procedur w implantologii, z ponad dwudziestoletnią historią stosowania i licznymi badaniami długoterminowymi.
Na czym polega mechanika All-on-X?
Zrozumienie tej części pomaga pojąć, dlaczego cztery implanty mogą utrzymać dwanaście zębów.
Implanty przednie ustawione pionowo Dwa implanty wszczepia się osiowo, czyli pionowo, w przednim odcinku łuku. To miejsce, w którym kość zwykle zachowuje się najlepiej, nawet po latach bezzębia.
Implanty tylne pochylone pod kątem 30 do 45 stopni To najważniejsza innowacja protokołu. Pochylenie tylnych implantów daje kilka korzyści jednocześnie:
- Pozwala ominąć zatokę szczękową w szczęce górnej i nerw zębodołowy dolny w żuchwie
- Umożliwia wykorzystanie kości o lepszej gęstości, położonej bardziej doprzednio
- Pozwala zastosować dłuższe implanty, co zwiększa powierzchnię kontaktu z kością i poprawia stabilizację pierwotną
- Przesuwa punkt wyłaniania implantu do tyłu, w okolicę zębów trzonowych, mimo że sam implant wchodzi w kość bardziej z przodu
Rozstaw przednio-tylny (AP spread) To kluczowe pojęcie biomechaniczne. Rozstaw przednio-tylny to odległość między najbardziej doprzednim a najbardziej dotylnym implantem. Im większy rozstaw, tym:
- Lepsze rozłożenie sił żucia w całym łuku
- Krótszy wymagany wspornik protezy (część mostu wystająca poza ostatni implant)
- Mniejsze momenty zginające działające na tylne implanty
Pochylenie tylnych implantów maksymalizuje właśnie ten rozstaw. To dlatego cztery dobrze rozmieszczone implanty mogą stabilnie utrzymać most odbudowujący cały łuk.
Sztywne połączenie mostem Implanty w All-on-X nie pracują pojedynczo. Są połączone sztywną konstrukcją protetyczną, dzięki czemu przejmują siły żucia wspólnie, jako jeden system. To zasadnicza różnica w porównaniu z pojedynczymi koronami na osobnych implantach.
Łączniki multi-unit Ponieważ tylne implanty są pochylone, do wyrównania kątów stosuje się specjalne łączniki multi-unit. Pozwalają one na pasywne, czyli beznaprężeniowe dopasowanie mostu do implantów, co ma istotne znaczenie dla trwałości całej pracy.
Warianty All-on-X, czym się różnią
All-on-4
Cztery implanty na łuk, dwa przednie pionowo, dwa tylne pochylone.
Sprawdza się szczególnie w żuchwie, gdzie kość jest zwykle gęstsza i lepiej zachowana. To najlepiej przebadany wariant protokołu, z najdłuższą historią kliniczną. Najniższy koszt w rodzinie All-on-X i najczęściej wybierana opcja przy umiarkowanym zaniku kości.
Szczegółowo opisujemy tę metodę w osobnym artykule o All-on-4.
All-on-6
Sześć implantów na łuk. Dwa dodatkowe wszczepy zwykle w okolicy przedtrzonowej.
Rozważany przede wszystkim przy:
- Obniżonej gęstości kości, gdzie każdy pojedynczy implant przenosi mniejsze obciążenie
- Długim łuku zębowym, wymagającym większej liczby podpór
- Bruksizmie i silnych siłach żucia
- Planowanej cięższej konstrukcji protetycznej
- Preferencji lepszego rokowania długoterminowego, gdy warunki kostne na to pozwalają
Większa liczba filarów oznacza lepsze rozłożenie sił i teoretycznie większy margines bezpieczeństwa. W razie utraty jednego implantu konstrukcja ma więcej podpór.
Wyższy koszt niż All-on-4 i wymóg wystarczającej ilości kości w miejscach dodatkowych implantów.
All-on-8
Osiem implantów na łuk. Stosowane rzadziej, w wybranych sytuacjach klinicznych, gdy planowana jest bardzo rozbudowana konstrukcja protetyczna lub warunki wymagają maksymalnego rozłożenia obciążenia.
Protokoły specjalistyczne przy skrajnym zaniku kości
Gdy zanik kości jest tak zaawansowany, że nawet pochylone implanty nie znajdują wystarczającego oparcia, rozważa się rozwiązania specjalistyczne:
- Implanty zygomatyczne, bardzo długie implanty kotwiczone w kości jarzmowej
- Implanty pterygoidalne, kotwiczone w okolicy wyrostka skrzydłowatego
- Augmentacja kości przed implantacją, czyli klasyczne podejście z odbudową podłoża kostnego
To procedury zaawansowane, wykonywane w wyspecjalizowanych ośrodkach, po szczegółowej diagnostyce.
All-on-4 czy All-on-6, jak wygląda ta decyzja?
To jedno z najczęstszych pytań pacjentów. Odpowiedź brzmi: to nie jest decyzja pacjenta i nie jest to kwestia preferencji.
Intuicja podpowiada, że skoro różnica to dwa dodatkowe implanty, to „więcej znaczy lepiej”. W praktyce klinicznej sprawa jest bardziej złożona.
Liczba implantów nie jest jedynym czynnikiem powodzenia leczenia. Znaczenie mają także:
- Jakość i objętość dostępnej kości, oceniana w tomografii 3D
- Precyzja planowania i wykonania zabiegu
- Prawidłowe rozmieszczenie implantów i uzyskany rozstaw przednio-tylny
- Stabilizacja pierwotna implantów
- Konstrukcja i materiał mostu protetycznego
- Higiena pacjenta i regularne wizyty kontrolne
- Czynniki ogólne, takie jak palenie tytoniu czy choroby ogólnoustrojowe
Dobrze zaplanowane leczenie All-on-4 może służyć wiele lat z bardzo dobrym efektem. Źle zaplanowane All-on-6 nie zagwarantuje sukcesu tylko dlatego, że użyto większej liczby implantów.
Decyzja zapada po analizie tomografii CBCT, oceniającej ilość, jakość i rozmieszczenie kości, położenie zatok szczękowych, przebieg nerwu zębodołowego dolnego oraz planowaną konstrukcję protetyczną.
Dla kogo jest All-on-X?
Główne wskazania:
- Całkowite bezzębie w jednym lub obu łukach
- Zaawansowane braki zębowe, gdy pozostałe zęby kwalifikują się do usunięcia
- Rozchwiane zęby wskutek zaawansowanej choroby przyzębia
- Niezadowolenie z protezy ruchomej, jej ruchomość, otarcia, problemy z jedzeniem i mówieniem
- Chęć uzyskania stałego, nieruchomego uzupełnienia
- Umiarkowany zanik kości, przy którym klasyczna implantacja wymagałaby rozległej augmentacji
Przeciwwskazania bezwzględne:
- Aktywne leczenie onkologiczne, chemioterapia lub radioterapia okolicy głowy i szyi
- Niekontrolowana cukrzyca
- Ciężkie zaburzenia krzepnięcia krwi
- Choroby układu krwiotwórczego
- Ciężkie choroby ogólnoustrojowe wykluczające zabiegi chirurgiczne
Przeciwwskazania względne, wymagające oceny:
- Palenie tytoniu, znacząco obniża rokowanie
- Bruksizm, wymaga uwzględnienia w planie leczenia i szyny ochronnej
- Osteoporoza i leczenie bisfosfonianami
- Skrajny zanik kości, może wymagać protokołów specjalistycznych
- Niska higiena jamy ustnej i brak motywacji do jej poprawy
- Nieleczona, aktywna choroba przyzębia
Wiele chorób przewlekłych nie wyklucza leczenia All-on-X, ale wymaga indywidualnej oceny i często konsultacji z lekarzem prowadzącym. Kluczowe jest przedstawienie implantologowi pełnej listy przyjmowanych leków.
Jak wygląda ścieżka leczenia?
Niezależnie od wariantu All-on-X, przebieg leczenia jest zbliżony.
Etap 1, konsultacja i diagnostyka Badanie kliniczne, wywiad medyczny, tomografia 3D (CBCT), skan wewnątrzustny lub wyciski, dokumentacja fotograficzna. Na tej podstawie powstaje plan leczenia i wycena.
Etap 2, planowanie cyfrowe Analiza objętości i gęstości kości, zaplanowanie liczby, pozycji i kątów implantów, projekt przyszłej pracy protetycznej. W wielu przypadkach przygotowuje się szablon chirurgiczny.
Etap 3, przygotowanie Ewentualne leczenie chorób przyzębia, sanacja jamy ustnej, w razie potrzeby konsultacje specjalistyczne.
Etap 4, zabieg Usunięcie pozostałych zębów, jeśli jest wskazane, wszczepienie implantów, montaż łączników multi-unit. Zabieg w znieczuleniu miejscowym, w razie potrzeby w sedacji lub znieczuleniu ogólnym.
Etap 5, most tymczasowy Przy odpowiedniej stabilizacji pierwotnej implantów możliwe jest natychmiastowe obciążenie, czyli osadzenie mostu tymczasowego jeszcze tego samego dnia. Pacjent wychodzi z kliniki z uzębieniem.
Etap 6, gojenie i osteointegracja Implanty zrastają się z kością zwykle przez 4 do 6 miesięcy w żuchwie i 5 do 7 miesięcy w szczęce. W tym czasie most tymczasowy zapewnia funkcję i estetykę.
Etap 7, most docelowy Po pełnej osteointegracji wykonuje się most ostateczny, najczęściej na podbudowie tytanowej z ceramiką lub z monolitycznego cyrkonu.
Etap 8, kontrole i higienizacja Regularne wizyty kontrolne oraz profesjonalna higienizacja są warunkiem długoletniej trwałości pracy.
Całkowity czas leczenia wynosi zwykle od kilku do kilkunastu miesięcy, licząc do mostu ostatecznego. Przy konieczności augmentacji kości lub trudnych warunkach anatomicznych może się wydłużyć.
Ile kosztuje odbudowa All-on-X?
Koszt zależy od kilku zmiennych:
- Liczby implantów (All-on-4, All-on-6, All-on-8)
- Systemu implantologicznego
- Rodzaju i materiału mostu tymczasowego oraz ostatecznego
- Konieczności usunięcia pozostałych zębów
- Konieczności zabiegów dodatkowych, takich jak sinus lift czy augmentacja
- Rodzaju znieczulenia, miejscowe, sedacja czy znieczulenie ogólne
- Liczby odbudowywanych łuków, jeden czy oba
Ceny w Polsce różnią się między ośrodkami i zależą od zakresu leczenia. All-on-6 jest zwykle droższe od All-on-4, ze względu na dwa dodatkowe implanty i większy zakres pracy.
Warto porównywać nie tylko kwotę, ale też zakres tego, co obejmuje. Rzetelna wycena powinna jasno określać, czy w cenie zawarte są ekstrakcje, most tymczasowy, most ostateczny, wizyty kontrolne i gwarancja.
Dokładną, indywidualną wycenę otrzymasz po konsultacji i analizie tomografii 3D.
Zalety i ograniczenia All-on-X
Zalety:
- Stałe, nieruchome uzębienie, bez wyjmowania na noc
- Odbudowa całego łuku na niewielkiej liczbie implantów
- W wielu przypadkach możliwość uniknięcia przeszczepu kości
- Możliwość natychmiastowego obciążenia, uzębienie w dniu zabiegu
- Znacznie lepsza siła żucia niż w protezie ruchomej
- Brak płyty podniebiennej, lepsze odczuwanie smaków i temperatur
- Zahamowanie dalszego zaniku kości w miejscach obciążonych implantami
- Krótszy czas leczenia niż przy klasycznej implantacji z augmentacją
Ograniczenia:
- Wysoki koszt jednorazowy
- Zabieg chirurgiczny z typowym dla niego okresem gojenia
- Wymaga bardzo dobrej higieny i regularnych kontroli
- Nie każdy pacjent kwalifikuje się, decyduje diagnostyka
- Przy skrajnym zaniku kości mogą być konieczne protokoły specjalistyczne
- Konstrukcja jest sztywna, ewentualne naprawy wymagają wizyty w gabinecie
- Palenie tytoniu istotnie obniża rokowanie
Higiena i trwałość odbudowy All-on-X
Most na implantach nie próchnicy, ale tkanki wokół implantów mogą chorować. Najpoważniejszym zagrożeniem długoterminowym jest periimplantitis, czyli zapalenie tkanek okołowszczepowych prowadzące do utraty kości i, w skrajnych przypadkach, utraty implantów.
Podstawowe zasady pielęgnacji:
- Szczotkowanie co najmniej dwa razy dziennie
- Codzienne czyszczenie przestrzeni pod mostem, irygator jest tu bardzo pomocny
- Specjalne szczoteczki i nici do konstrukcji na implantach
- Profesjonalna higienizacja w gabinecie, zwykle co 3 do 6 miesięcy
- Regularne wizyty kontrolne z oceną radiologiczną
- Szyna ochronna na noc przy bruksizmie
- Rezygnacja z palenia
Przy prawidłowej pielęgnacji i regularnych kontrolach odbudowy All-on-X służą wiele lat. W badaniach długoterminowych protokół All-on-4 wykazuje wysoką przeżywalność, jednak każdy przypadek jest indywidualny, a rokowanie ocenia lekarz po pełnej diagnostyce.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy cztery implanty naprawdę utrzymają dwanaście zębów? Tak, pod warunkiem prawidłowego rozmieszczenia i stabilnego zakotwienia. Kluczem jest sztywne połączenie implantów mostem oraz odpowiedni rozstaw przednio-tylny, uzyskany dzięki pochyleniu tylnych implantów. Implanty nie pracują pojedynczo, tylko jako jeden system.
Czy naprawdę wychodzi się z kliniki z zębami tego samego dnia? W wielu przypadkach tak, dzięki protokołowi natychmiastowego obciążenia. Warunkiem jest uzyskanie odpowiedniej stabilizacji pierwotnej implantów. Decyzję podejmuje chirurg w trakcie zabiegu. Zakładany tego dnia most jest tymczasowy, most ostateczny wykonuje się po osteointegracji.
Czy All-on-X boli? Zabieg wykonuje się w znieczuleniu, jest bezbolesny. Po zabiegu występuje obrzęk i dyskomfort przez kilka dni, kontrolowany lekami przeciwbólowymi. Dla pacjentów z lękiem możliwe jest wykonanie zabiegu w sedacji lub znieczuleniu ogólnym.
Czy most na implantach można zdjąć? Konstrukcja jest stała dla pacjenta, czyli nie wyjmuje się jej samodzielnie. Lekarz może ją odkręcić w gabinecie w celu kontroli, czyszczenia lub naprawy. To jedna z zalet mostów przykręcanych na łącznikach multi-unit.
Czy All-on-X wymaga przeszczepu kości? W wielu przypadkach nie, i to jest jedną z głównych zalet metody. Pochylenie tylnych implantów pozwala wykorzystać dostępną kość. Przy skrajnym zaniku augmentacja lub protokoły specjalistyczne mogą być jednak konieczne.
Czy można wykonać All-on-X w obu łukach jednocześnie? Tak, jest to możliwe i często wykonywane. Zwiększa to zakres zabiegu i koszt, ale pozwala przeprowadzić leczenie w jednym cyklu.
Ile trwa całe leczenie? Od zabiegu do mostu ostatecznego zwykle kilka do kilkunastu miesięcy, w zależności od tempa osteointegracji i ewentualnych zabiegów dodatkowych.
Czy palenie wyklucza z leczenia? Nie wyklucza bezwzględnie, ale istotnie obniża rokowanie i zwiększa ryzyko powikłań, w tym periimplantitis. Zaleca się ograniczenie lub rezygnację z palenia, szczególnie w okresie okołozabiegowym.
Czy po latach można coś naprawić? Tak. Most można odkręcić, naprawić lub wymienić, a w razie potrzeby wykonać nową konstrukcję na istniejących implantach. To jedna z przewag rozwiązań przykręcanych.
Czym różni się All-on-X od protezy na zatrzaskach? Proteza na zatrzaskach, czyli overdenture, jest wyjmowana przez pacjenta i opiera się zwykle na dwóch do czterech implantach. All-on-X to konstrukcja stała, nieruchoma, oddająca znacznie większą siłę żucia i komfort. Overdenture jest tańsze, All-on-X wygodniejsze.
Konsultacja implantologiczna w Poznaniu
W klinice City Dental w Poznaniu na Piątkowie prowadzimy pełną diagnostykę i leczenie implantologiczne, w tym odbudowy pełnołukowe. Każdy plan leczenia poprzedzamy tomografią 3D i indywidualną analizą warunków kostnych. Nasza implantologia prowadzona jest przez certyfikowanego wykładowcę Polskiego Stowarzyszenia Implantologicznego.
Sprawdź też:
- Implanty zębów, pełna oferta implantologiczna
- Implanty nawigowane cyfrowo, precyzyjne wszczepianie z szablonem chirurgicznym
- Protetyka stomatologiczna, mosty, korony, protezy
- Chirurgia stomatologiczna, ekstrakcje i zabiegi przygotowawcze
- Zdjęcia RTG 3D, diagnostyka przed leczeniem
- Cennik, aktualne ceny zabiegów
- Umów wizytę online
Zadzwoń: 693 401 213 Adres: ul. Stróżyńskiego 7, 60-688 Poznań, Piątkowo